about usوبومتریک

آشنایی با وبومتریک (Webometrics) یا رتبه بندی وب سایتهای دانشگاهی

رتبه‌بندی وبومتریکس (وب‌سنجی) دانشگاه‌های دنیا در سال 2004 توسط آزمایشگاه سایبرمتریک، واحدی از انجمن ملی تحقیقات اسپانیا، بر اساس شاخصی مرکب از چهار پارامتر تهیه شده است. در آخرین نسخه این رتبه‌بندی حدود 25000 دانشگاه دنیا بر اساس اطلاعات مبتنی بر وب آن‌ها تحلیل شده است.این رتبه‌بندی که همه ساله در انتهای ماه‌های ژانویه و جولای به‌روز می‌شود، یک مقیاس وبی برای دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی را فراهم آورده و میزان فعالیت علمی وب‌گاه‌های آموزشی را به‌صورت دوره‌ای نشان می‌دهد.

اهداف وبومتریکس

شاخص‌های وبومتریکس به این دلیل به وجود آمده‌اند که میزان توجه مؤسسات و دانشگاه‌ها را به نشر اینترنتی نشان دهد.به عبارت دیگر هدف اصلی این رتبه‌بندی حمایت از طرح‌های دسترسی آزاد به‌منظور افزایش انتقال علم و دانش تولید شده توسط دانشگاه‌ها به کل جامعه است.لذا هدف از این رتبه‌بندی ارزیابی طراحی وب‌سایت‌ها و میزان بازدید آن‌ها نیست و در واقع رتبه مناسب برای یک دانشگاه تنها در صورتی امکان‌پذیر است که حضور آن دانشگاه در فضای مجازی، آیینه‌ای تمام‌نما از دانشگاه در فضای واقعی باشد.بنابراین برخی از دانشگاه‌های با کیفیت آموزشی بالا ممکن است به دلیل عدم تمایل به سیاست‌های انتشار اینترنتی، در این نوع رتبه‌بندی جایگاه مورد انتظار را به دست نیاورند.یکی دیگر از اهداف این رتبه‌بندی، ارزیابی جهانی دانشگاه‌ها است و بدین منظور تلاش شده است تا مؤسسات و دانشگاه‌های معتبر در همه کشورهای دنیا (توسعه‌یافته و در حال توسعه) ارزیابی شوند.

معیارهای رتبه بندی وبومتریکس

در حال حاضر چهار شاخص اصلی به‌عنوان فاکتورهای ارزیابی وبومتریکس وجود دارد.در جدول ذیل عنوان هر شاخص و درصد اهمیت آن بر اساس آخرین نسخه (جولای 2017) ارائه شده است.

# شاخص ضریب تأثیر در ویرایش ژانویه 2017 توضیحات
1IMPACT50%تعداد لینک‌های ورودی یا برگشتی (backlink) شناسایی شده توسط موتورهای جستجوگر Majestic SEO و ahrefs (20 دامنه اول لینک دهنده محاسبه نمی‌شوند.)
2PRESENCE5%مجموع ارجاعات مقالات 9 استاد برتر دانشگاه بر اساس پروفایل Google Scholar
3OPENNESS - Transparent Ranking10%تعداد صفحات ایندکس شده از وب‌سایت، توسط موتور جستجوگر Google (شامل همه ساب دامین ها)
4EXCELLENCE35%تعداد مقالات دانشگاه که بیشترین ارجاع را داشته‌اند در بین سال‌های 2011 تا 2015 بر اساس Scimago

نقاط ضعف رتبه‌بندی وبومتریکس

  • در وبومتریکس همه شاخص‌ها از موتورهای جستجو استخراج می‌شوند و اعداد به دست آمده از این ابزارها به‌شدت متغیر و غیرقابل استناد هستند.
  • مسئله دیگر نیز ناقص و ناکافی بودن شاخص هاست. به‌طورکلی چهار شاخص موجود به‌هیچ‌وجه همه شرایط یک وب ایده آل دانشگاهی را شامل نمی‌شوند.
  • متغیر بودن فرمول، منابع و وزن فاکتورها نیز از جمله نقاط ضعف به شمار می‌رود، تغییرات پی‌درپی و اساسی در موارد ذکر شده باعث عدم ثبات در نتایج و بلاتکلیفی دانشگاه‌ها می‌شود
  • مسئله دیگر نیز ناشناخته بودن موسسه متولی این امر و احتمالاً عدم وجود منابع انسانی کافی برای انجام فرآیند رتبه‌بندی است. این امر به‌خوبی از نتایج کار و وضعیت سایت رتبه بندی مشهود است.
  • مسئله دیگر اهمیت زیاد دو شاخص Excellence و Openness در این رتبه‌بندی است. همان‌طور که ذکر شد این دو شاخص که 45 درصد وزن رتبه‌بندی را شامل می‌شود مربوط به میزان مقالات علمی پر ارجاع دانشگاه است؛ به عبارت دیگر این دو شاخص بیشتر نشان‌دهنده وزن و اهمیت تولیدات علمی دانشگاه است و ارتباط مستقیمی به نشر اینترنتی دانشگاه ندارد.

دانشگاه‌های برتر ایران در نسخه جولای 2017 وبومتریک

ranking World Rank University Openness Rank Presence Rank Impact Rank Excellence Rank
1511Tehran University of Medical Sciences108859442509
2532University of Tehran791297807363
3567Sharif University of Technology Tehran697934995468
4863Amirkabir University of Technology277729481032434
5866Iran University of Science & Technology Tehran66224571243552
6869Tarbiat Modares University859934894468
7906Isfahan University of Technology112725801079601
81025Ferdowsi University of Mashhad20923891483805
91172Shahid Beheshti University of Medical Sciences1773338903878
101213Shiraz University227634731412767
111283Shahid Beheshti University70136751267885
121357Shiraz University of Medical Sciences883230414401368
131403Khaje-Nassir-Toosi University of Technology317940691601890
141410Islamic Azad University Mashhad547796437881768
151423University of Tabriz140651861684748
161450Mashhad University of Medical Sciences467394613521122
171477Isfahan University of Medical Sciences670421412201099
181536Tabriz University of Medical Sciences and Health Services606451916731086
191549Islamic Azad University Tehran Science & Research Branch101269641846706
201682University of Isfahan1334471619391211
211739Payam Noor University601462433421213
221807Bu Ali Sina University Hamedan2788611414841203
231871University of Kashan2965689316031146
241877University of Guilan3658625820051200
251919Shahid Bahonar University of Kerman2825648820261241

راهکارهای بهبود رتبه دانشگاه در وبومتریک

  • تجمیع وب سایت‌های دانشگاه در یک دامنه (Domain) واحد.
  • ایجاد آدرس ایمیل دانشگاهی برای اساتید و مربیان
  • استاندارد کردن وب سایت‌های مراکز آموزشی
  • ایجاد وب‌سایت یکپارچه برای اساتید و مربیان
  • ایجاد صفحات برای همه اساتید و مربیان دانشگاه در Google Scholar با آدرس ایمیل معتبر دانشگاهی.
  • اعمال استانداردهای SEO در خروجی همه صفحات وب دانشگاه
  • اعمال استانداردهای Google Scholar در خروجی و تگهای صفحات مقالات و محتوای علمی
  • تدوین و اعمال استانداردهای وب در وب‌سایت اصلی و همه وب سایت‌های دانشگاه
  • فعال کردن بانک اطلاعات پایان‌نامه‌های دانشگاه بر روی اینترنت با اعمال استانداردهای SEO بر روی آن (بهتر است اطلاعات پایان‌نامه‌ها حاوی اطلاعات شناسنامه‌ای پایان‌نامه به همراه خلاصه پایان‌نامه بر روی وب منتشر شود.)
  • آشنا کردن راهبران سایت‌های زیرمجموعه و اعضای هیئت‌علمی دانشگاه با وبومتریکس و نحوه رتبه بندی در آن
  • راه‌اندازی سامانه متمرکز نشریات و کنفرانس‌های دانشگاه
  • تبادل لینک با سایر دانشگاه‌ها و مؤسسات معتبر
  • مدیریت و پشتیبانی مؤثر از وب سایت‌های زیرمجموعه دانشگاه
  • ارائه بیشتر محتوای علمی تولیدشده در دانشگاه در محیط وب با روش‌های گوناگون
  • ایجاد صفحات (وب‌سایت) برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی با امکان مدیریت اطلاعات توسط خود افراد
  • عمومی کردن دسترسی به اطلاعات (تا حد امکان اطلاعات وب‌سایت‌ها و سامانه‌ها بدون سطوح دسترسی و به‌صورت عمومی بر روی اینترنت قابل دیدن باشد.)
  • تدوین آیین‌نامه‌هایی به‌منظور الزام اساتید و مربیان دانشگاه در استفاده از ایمیل دانشگاه و ارائه آدرس وب‌سایت شخصی/رسمی در مقالات، رزومه و...
  • ایجاد مکانیزیمی برای الزام اساتید و مربیان برای ایجاد و به‌روز کردن اطلاعات مقالات در صفحه پروفایل Google Scholar
  • ایجاد امکان به اشتراک‌گذاری (Share کردن) اطلاعات در شبکه‌های اجتماعی در صفحات وب دانشگاه. تسهیل به اشتراک‌گذاری اطلاعات در شبکه‌های اجتماعی باعث افزایش لینک‌های ورودی به وب سایت‌های دانشگاه خواهد شد
  • فعال کردن اکانت دانشگاه در شبکه‌های اجتماعی قانونی مانند Instagram, LinkedIn, Telegram