about usوبومتریک

آشنایی با وبومتریک (Webometrics) یا رتبه بندی وب سایتهای دانشگاهی

رتبه‌بندی وبومتریکس (وب‌سنجی) دانشگاه‌های دنیا در سال 2004 توسط آزمایشگاه سایبرمتریک، واحدی از انجمن ملی تحقیقات اسپانیا، بر اساس شاخصی مرکب از چهار پارامتر تهیه شده است. در آخرین نسخه این رتبه‌بندی حدود 25000 دانشگاه دنیا بر اساس اطلاعات مبتنی بر وب آن‌ها تحلیل شده است.این رتبه‌بندی که همه ساله در انتهای ماه‌های ژانویه و جولای به‌روز می‌شود، یک مقیاس وبی برای دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی را فراهم آورده و میزان فعالیت علمی وب‌گاه‌های آموزشی را به‌صورت دوره‌ای نشان می‌دهد.

اهداف وبومتریکس

شاخص‌های وبومتریکس به این دلیل به وجود آمده‌اند که میزان توجه مؤسسات و دانشگاه‌ها را به نشر اینترنتی نشان دهد.به عبارت دیگر هدف اصلی این رتبه‌بندی حمایت از طرح‌های دسترسی آزاد به‌منظور افزایش انتقال علم و دانش تولید شده توسط دانشگاه‌ها به کل جامعه است.لذا هدف از این رتبه‌بندی ارزیابی طراحی وب‌سایت‌ها و میزان بازدید آن‌ها نیست و در واقع رتبه مناسب برای یک دانشگاه تنها در صورتی امکان‌پذیر است که حضور آن دانشگاه در فضای مجازی، آیینه‌ای تمام‌نما از دانشگاه در فضای واقعی باشد.بنابراین برخی از دانشگاه‌های با کیفیت آموزشی بالا ممکن است به دلیل عدم تمایل به سیاست‌های انتشار اینترنتی، در این نوع رتبه‌بندی جایگاه مورد انتظار را به دست نیاورند.یکی دیگر از اهداف این رتبه‌بندی، ارزیابی جهانی دانشگاه‌ها است و بدین منظور تلاش شده است تا مؤسسات و دانشگاه‌های معتبر در همه کشورهای دنیا (توسعه‌یافته و در حال توسعه) ارزیابی شوند.

معیارهای رتبه بندی وبومتریکس

در حال حاضر چهار شاخص اصلی به‌عنوان فاکتورهای ارزیابی وبومتریکس وجود دارد.در جدول ذیل عنوان هر شاخص و درصد اهمیت آن بر اساس آخرین نسخه (جولای ۲۰۱۸) ارائه شده است.

# شاخص ضریب تأثیر در ویرایش جولای ۲۰۱۸ توضیحات
1 IMPACT 50%تعداد لینک‌های ورودی یا برگشتی (backlink) شناسایی شده توسط موتورهای جستجوگر Majestic SEO و ahrefs
( دامنه های روی یک شبکه با subnet مشترک منظور نمیشوند )
2 PRESENCE 5%تعداد صفحات ایندکس شده از وب‌سایت، توسط موتور جستجوگر Google (شامل همه ساب دامین ها)
3 OPENNESS - Transparent Ranking 10%مجموع ارجاعات مقالات 9 استاد برتر دانشگاه بر اساس پروفایل Google Scholar
4 EXCELLENCE 35%تعداد مقالات دانشگاه که بیشترین ارجاع را داشته‌اند در بین سال‌های ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۶ بر اساس Scimago

نقاط ضعف رتبه‌بندی وبومتریکس

  • در وبومتریکس همه شاخص‌ها از موتورهای جستجو استخراج می‌شوند و اعداد به دست آمده از این ابزارها به‌شدت متغیر و غیرقابل استناد هستند.
  • مسئله دیگر نیز ناقص و ناکافی بودن شاخص هاست. به‌طورکلی چهار شاخص موجود به‌هیچ‌وجه همه شرایط یک وب ایده آل دانشگاهی را شامل نمی‌شوند.
  • متغیر بودن فرمول، منابع و وزن فاکتورها نیز از جمله نقاط ضعف به شمار می‌رود، تغییرات پی‌درپی و اساسی در موارد ذکر شده باعث عدم ثبات در نتایج و بلاتکلیفی دانشگاه‌ها می‌شود
  • مسئله دیگر نیز ناشناخته بودن موسسه متولی این امر و احتمالاً عدم وجود منابع انسانی کافی برای انجام فرآیند رتبه‌بندی است. این امر به‌خوبی از نتایج کار و وضعیت سایت رتبه بندی مشهود است.
  • مسئله دیگر اهمیت زیاد دو شاخص Excellence و Openness در این رتبه‌بندی است. همان‌طور که ذکر شد این دو شاخص که 45 درصد وزن رتبه‌بندی را شامل می‌شود مربوط به میزان مقالات علمی پر ارجاع دانشگاه است؛ به عبارت دیگر این دو شاخص بیشتر نشان‌دهنده وزن و اهمیت تولیدات علمی دانشگاه است و ارتباط مستقیمی به نشر اینترنتی دانشگاه ندارد.

دانشگاه‌های برتر ایران در نسخه جولای ۲۰۱۸ وبومتریک

ranking World Rank University Openness Rank Presence Rank Impact Rank Excellence Rank
1 388 University of Tehran 625 90 729 325
2 555 Tehran University of Medical Sciences 407 205 1288 443
3 594Sharif University of Technology Tehran2345838734489
4 785 Amirkabir University of Technology 886 1793 2234 472
5 851 Tarbiat Modares University 864 601 2581 566
6 920 Shahid Beheshti University of Medical Sciences 920 211 2245 787
7 933 Isfahan University of Technology 1047 896 2872 599x
8 949 Iran University of Science & Technology Tehran 1100 743 3119 587
9 989 Ferdowsi University of Mashhad 1570 743 3119 807
10 1201 Shahid Beheshti University 1109 348 3289 906
11 1234 Shiraz University 1518 1819 3470 802
12 1272 Mashhad University of Medical Sciences 1119 409 3462 965
13 1360 University of Tabriz 1233 1518 4927 747
14 1369 Shiraz University of Medical Sciences 1401 832 2642 1301
15 1385 Tabriz University of Medical Sciences and Health Services 1403 338 4399 911
16 1397 Isfahan University of Medical Sciences 1104 555 3930 1051
17 1399 Khaje-Nassir-Toosi University of Technology 1620 1808 4137 885
18 1448 Islamic Azad University Tehran Science & Research Branch 1779 859 6191 669
19 1457 Islamic Azad University Mashhad 3622 3460 1187 1751
20 1566 University of Isfahan 1448 1195 4239 1157
21 1618 Payam Noor University 2887 501 4099 1146
22 1688 Iran University of Medical Sciences 1715 213 4757 1312
23 1833 Bu Ali Sina University Hamedan 1439 1660 6010 1233
24 1836 University of Guilan 1894 2257 5961 1137
25 1842 University of Kashan 1513 2032 6752 1083

راهکارهای بهبود رتبه دانشگاه در وبومتریک

  • تجمیع وب سایت‌های دانشگاه در یک دامنه (Domain) واحد.
  • ایجاد آدرس ایمیل دانشگاهی برای اساتید و مربیان
  • استاندارد کردن وب سایت‌های مراکز آموزشی
  • ایجاد وب‌سایت یکپارچه برای اساتید و مربیان
  • ایجاد صفحات برای همه اساتید و مربیان دانشگاه در Google Scholar با آدرس ایمیل معتبر دانشگاهی.
  • اعمال استانداردهای SEO در خروجی همه صفحات وب دانشگاه
  • اعمال استانداردهای Google Scholar در خروجی و تگهای صفحات مقالات و محتوای علمی
  • تدوین و اعمال استانداردهای وب در وب‌سایت اصلی و همه وب سایت‌های دانشگاه
  • فعال کردن بانک اطلاعات پایان‌نامه‌های دانشگاه بر روی اینترنت با اعمال استانداردهای SEO بر روی آن (بهتر است اطلاعات پایان‌نامه‌ها حاوی اطلاعات شناسنامه‌ای پایان‌نامه به همراه خلاصه پایان‌نامه بر روی وب منتشر شود.)
  • آشنا کردن راهبران سایت‌های زیرمجموعه و اعضای هیئت‌علمی دانشگاه با وبومتریکس و نحوه رتبه بندی در آن
  • راه‌اندازی سامانه متمرکز نشریات و کنفرانس‌های دانشگاه
  • تبادل لینک با سایر دانشگاه‌ها و مؤسسات معتبر
  • مدیریت و پشتیبانی مؤثر از وب سایت‌های زیرمجموعه دانشگاه
  • ارائه بیشتر محتوای علمی تولیدشده در دانشگاه در محیط وب با روش‌های گوناگون
  • ایجاد صفحات (وب‌سایت) برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی با امکان مدیریت اطلاعات توسط خود افراد
  • عمومی کردن دسترسی به اطلاعات (تا حد امکان اطلاعات وب‌سایت‌ها و سامانه‌ها بدون سطوح دسترسی و به‌صورت عمومی بر روی اینترنت قابل دیدن باشد.)
  • تدوین آیین‌نامه‌هایی به‌منظور الزام اساتید و مربیان دانشگاه در استفاده از ایمیل دانشگاه و ارائه آدرس وب‌سایت شخصی/رسمی در مقالات، رزومه و...
  • ایجاد مکانیزیمی برای الزام اساتید و مربیان برای ایجاد و به‌روز کردن اطلاعات مقالات در صفحه پروفایل Google Scholar
  • ایجاد امکان به اشتراک‌گذاری (Share کردن) اطلاعات در شبکه‌های اجتماعی در صفحات وب دانشگاه. تسهیل به اشتراک‌گذاری اطلاعات در شبکه‌های اجتماعی باعث افزایش لینک‌های ورودی به وب سایت‌های دانشگاه خواهد شد
  • فعال کردن اکانت دانشگاه در شبکه‌های اجتماعی قانونی مانند Instagram, LinkedIn, Telegram